این بخش به روز نیست

 این مقاله برای اولین بار در نخستین کنگره ملی مفاخر جام، به تاریخ ۲۹ آبان ۱۳۹۰ در شهرستان تربت جام ارائه گردید و به عنوان یکی از آثار برگزیده ی کنگره مورد تقدیر قرار گرفت.

زیست سنجی مقایسه ای

مولانا زین‌الدین ابوبکر تایبادی و شیخ‌الاسلام احمد جامی

چکیده:

مقاله‌ی حاضر به زیست سنجیِ مقایسه‌ای شخصیت و سلوک اجتماعی دو عارفِ نامدار در دو سرزمینِ مجاور، اما با فاصله‌ زمانیِ حدودا دویست ساله می‌پردازد. گزینش این دو شخصیت برای مقایسه، صرفا به دلیل نزدیکیِ موقعیت جغرافیایی شهرهای مدفن آنها و تاثیر آشکاری‌ست که هریک بر رفتار اجتماعی مردم سرزمین خود نهاده‌اند. مرجع اصلی این پژوهش دو کتاب تاریخیِ "مقامات تایبادی (شرح زندگی و کرامات مولانا زین‌الدین ابوبکر تایبادی)" و "مقامات ژنده‌پیل (در کرامات شیخ احمد جام)" می‌باشد که به ترتیب در قرون هشتم و پنجم ه.ق. به نگارش درآمده‌اند. اگرچه هر دو کتابِ مقامات، نثر عامیانه دارند و حکایت‌های شفاهی آنها آمیزه‌ای از واقعیت و افسانه است، اما تطبیق متون این دو اثر، برخی حقایق تاریخی مربوط به این دو شخصیت والاگهر را به ما نشان خواهند داد. دراین مقاله مولانا زین‌الدین و شیخ احمد از منظر تبارشناسی، دوران کودکی و نوجوانی، استحاله‌ی معنوی، سلوک اجتماعی، کسب و کار، خانواده و بازماندگان‌شان در حد امکان با هم مقایسه شده و تفاوت‌های آنان تا حدودی بیان گردیده‌اند.

کلید واژگان: مولانا زین‌الدین ابوبکر تایبادی، شیخ احمد جام، مولانا، ژنده پیل، مقامات تایبادی، مقامات ژنده‌پیل.